KIRIM Tatar Köyü: KARAÇAY
  Kırım Tatarca
 

 

Dil canlı nesne sayılır. Çünkü o da doğar ve kullanımı bitince ölür.  Dilimizin yok olmamasını istiyorsak onu daima kullanmalıyız.
Kırım tatarcasında Türk dilinde olduğu gibi hal çekimi vardır.
Haller                         Sorular                         Takılar                       Örnekler
Baş(yalın)hali        kim? Ne?                          ----------                    şanak –kopek
Doğrultuv(e)hali    kimge –nege                       ka,ke                     şanakka-kopekke
Tüşüm(i)hali         kimni-neni                          nı-ni                      şanaknı-kopekni
Yer(de)hali           kimde-nede                   de-da(ta-te)                 şanakta-kopekte
Çıkış(den)hali      kimden-neden             den-dan(ten-tan)           şanaktan-kopekten
Sahiplik hali         kimnin-nenin                    nın-nin                  şanaknın-kopeknin
Kırım tatarcasında ince sesle başlayan kelimeler ince, kalın sesle başlayan kelimeler kalınla devam eder.
Örnek: Baş-ım-da-kı-lar, kesem-de-ki-ler
İki sesli harf  (sozuk ses)   yan yana gelmez. Membaa-memba okunur. Bir sesli harf hece teşkil eder, yada sessiz harfle(tutuk ses) bir hece teşkil eder. Sessiz harf yalnız başına bir hece teşkil etmez.
İsimlerde ikiden sessiz harf yan yana gelmez muhakkak araya bir sesli harf gelmesi lazımdır.
Harflerdeki değişim
i-ı okunur
ö-o okunur
ü-u okunur
f-p okunur
v-b okunur
h-k okunur veya hiç okunmaz
g-k okunur
y-c okunur
d-t okunur
ğ-v okunur
ç-ş okunur
p,s,t,n-söylenirken yanlarına ı eki alırlar. Pı-sı-tı bu sesiz harfler kelimenin sonuna gelirse ı takısı konulmaz.
Mek-mak mastar eklerinin yerine mege-maga koyulur.
Mek ve mak ekleri şart koşmada kullanılır. Örnek: bu makasnı tutmak kerek.
Mege ve maga ekleri ne yapmak sualine cevaptır. Örnek: o, kîtap almaga kettı.
De ve da bağlaçları daima ayrı yazılır. Elbet de kalmalı, olsa da bermem
Şık takısı kadar yerine geçer. Örnek: Kapıgaşık  ketecek-kapıya kadar gidecek
Tatarcada bazı kelımalerde harfler yer değiştirir.
Ağız-ağzı, karın-karnı, boyun-boynu, isim-ismi, böyle kelimelerin sonuna çoğul takısı olan ler veya lar koyulmaz.
Kırım tatarca dilinde genellikle emir kipleri ile söylenir. Hiç bir zaman yapmacık konuşmalar söylenmez.
 
  Toplam 125358 ziyaretçi (296710 klik)  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=